ABD Başkanı Donald Trump’ın, teknoloji devi Nvidia’ya en güçlü yapay zeka çiplerinden bazılarını Çin’e ihraç etmesi için lisans verme planı, Washington’daki "Çin şahinlerini" ayağa kaldırdı. Kendi partisinden isimlerin de tepkisini çeken bu adım, Kongre’de yeni bir yasal engelleme dalgasını tetikledi.
Washington’da sular durulmuyor. ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi, yapay zeka çip ihracatı üzerindeki kongre denetimini artırmayı hedefleyen bir yasa tasarısını kabul etti. "Yapay Zeka Denetim Yasası" (AI Overwatch Act) olarak bilinen ve Komite Başkanı Cumhuriyetçi Brian Mast tarafından sunulan tasarı, gelişmiş çiplerin sevkiyat lisansları için 30 gün içinde hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’nun onayını şart koşuyor.
H200 Çipleri Ulusal Güvenlik Tartışmasının Odağında
Trump yönetiminin, Nvidia'nın önceki modellere göre çok daha güçlü olan H200 çiplerini Çin'e satmasına izin verme hazırlığında olduğu belirtiliyor. Söz konusu yasa tasarısı yasalaşırsa, bu tür yapay zeka çipi transferleri için mevcut lisanslar iptal edilecek ve yönetim bir "ulusal güvenlik stratejisi" sunana kadar geçici bir yasak uygulanacak.
Komite Başkanı Mast, durumu şu sözlerle özetledi:
"Nvidia gibi şirketler, modern savaş teknolojisinin en ileri noktasında yer alan milyonlarca gelişmiş yapay zeka çipini, Alibaba ve Tencent gibi Çinli askeri bağlantılı şirketlere satmak istiyor. Bu, doğrudan bir ulusal güvenlik riskidir."
Washington’da "Stratejik Üstünlük" Çatlağı
Beyaz Saray içinde ise görüş ayrılıkları derinleşiyor. Yönetimin yapay zeka ve kripto sorumlusu David Sacks, yeni yasa tasarısının Trump'ın yetkilerini zayıflatacağını savunarak eleştirilerde bulundu. Sacks ve ihracat yanlısı kanat, kısıtlamaların Çinli rakiplere alan açtığını ve ABD tasarımı çiplerin küresel altyapının merkezinde kalmasının stratejik bir avantaj olduğunu savunuyor.
Öte yandan, Başkan Trump geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, ABD'nin satış gelirlerinden %25 pay alması şartıyla bu sevkiyatları onaylayacağını doğrulamıştı. Ancak bu "pazarlık odaklı" yaklaşım, her iki partiden de sert eleştiriler alıyor:
Demokrat Senatör Mark Warner: Trump’ın yaklaşımını "stratejik bir vizyondan yoksun ve rastgele" olarak nitelendirdi.
Senatör Elizabeth Warren: Bu çiplerin Çin tarafından askeri modernizasyon, silah tasarımı ve yapay zeka destekli gözetleme sistemleri için kullanılacağı konusunda uyardı.
Çin Cephesinde de Belirsizlik Hakim
ABD içindeki bu tartışmalar sürerken, Çin tarafının da temkinli olduğu görülüyor. Reuters'ın raporuna göre, Çin gümrük yetkililerine H200 çip ithalatını engelleme talimatı verildi ve yerel teknoloji şirketleri, "çok gerekli olmadıkça" bu işlemcileri satın almamaları konusunda uyarıldı.
Bu durum, Nvidia'nın en büyük pazarlarından biri olan Çin'deki geleceğini ve küresel yapay zeka yarışındaki dengeleri belirsizliğe sürüklüyor.
